Dahil binanggit ng biyenan ko ang pangalan ni Charene sa ikaapat na pagkakataon sa hapag-kainan, ibinaba ko ang aking mga chopstick at ngumiti.
“Tama po kayo, Nay.”
“Talagang mas magaling si Charene kaysa sa akin. Dapat pala ay siya na lang ang pinakasalan ng anak niyo sa simula pa lang.”
Tumahimik ang buong hapag ng tatlong segundo.
Napatigil ang kamay ni Paolo na balak sanang kumuha ng ulam, at nahulog ang piraso ng letchon kawali pabalik sa plato.
Napaawang ang bibig ng biyenan ko at itinikom din agad. Sa unang pagkakataon ay wala siyang naisagot agad.
Sa nakalipas na tatlong taon, nakipagtalo na ako, nagwala, umiyak, at nagbasag pa ng mga pinggan ng Duralex na bigay pa sa kasal namin.
Walang gumana sa mga iyon.
Kaya naman, iibahin ko ang diskarte.
Hindi ba’t tingin niyo ay napakabuti ni Charene? Sige.
Simula ngayong araw, mas ituturing ko siyang mabuti kaysa sa kahit sino sa inyo.
Tumagal ng limang segundo ang katahimikan.
Rinig na rinig ko ang ugong ng lumang Asahi electric fan sa kanto ng sala namin.
Ang biyenan ko, si Aling Remedios, ang unang natauhan. Ibinagsak niya ang mga chopstick sa mesa nang malakas.
“Anong ibig mong sabihin? Bakit parang nanunuya ka!”
Kumuha ako ng isang piraso ng sweet and sour pork at kumagat.
“Wala po akong ibang ibig sabihin, Nay.”
“Sabi niyo masarap magluto si Charene, sumasang-ayon ako.”
“Sabi niyo magaling siyang mag-asikaso ng bahay, naniniwala rin ako.”
“Hindi lang po talaga ako masalita, kaya ngayon ko lang naisipang bumawi sa pagsang-ayon sa inyo.”
Sinipa ni Paolo ang paa ko sa ilalim ng mesa.
Hindi ko siya pinansin at nagpatuloy sa pagkain.
Nagbago-bago ang ekspresyon ni Aling Remedios bago siya tuluyang suminghal.
“Sige na, kumain na tayo.”
Lumipas ang hapunang iyon sa isang kakaibang katahimikan.
Pagkatapos kumain, hinila ako ni Paolo papasok sa kuwarto at isinarado ang pinto.
“Tess, anong problema mo ngayon?”
“Sumusunod lang ako sa sinasabi ng nanay mo, may problema ba doon?”
“Halatang nang-iinis ka lang sa tono mo!”
Tiningnan ko siya.
Tabingi ang kanyang kurbata, at ang pangalawang butones ng kanyang polo ay mali ang pagkaka-lock.
Apat na taon na kaming kasal. Bago siya umalis ng bahay araw-araw, ako ang laging nagpaplantsa ng suot niya.
“Paolo, sa loob ng tatlong taon, mahigit isandaang beses nang binanggit ng nanay mo si Charene.”
“Sabi mo magtiis ako, nagtiis ako. Sabi mo ‘wag ko nang patulan, hindi ko pinatulan.”
“Ngayong sumasang-ayon na ako sa kanya, nagagalit ka pa rin.”
“Sabihin mo nga sa akin, ano ba talaga ang gusto mong gawin ko?”
Natigilan siya at hindi nakapagsalita.
Naghihintay ako ng sampung segundo, pero wala siyang naisagot.
“Matulog na tayo.”
Pinatay ko ang ilaw sa tabi ng kama.
Sa dilim, nararamdaman kong balisa si Paolo, pabalik-balik ang ikot niya sa kama.
Bandang 2:47 ng madaling araw, kinuha niya ang kanyang cellphone.
Ang liwanag ng screen ay tumama sa kisame, patay-sindi.
Ipinikit ko ang aking mga mata at binilang kung ilang beses siyang gumalaw.
Labimpitong beses.
Apat na taon kaming kasal, at si Paolo ang tipo ng tao na oras na humiga ay tulog agad.
Ngayon ang unang pagkakataon na dinalaw siya ng insomnia.
Sabado na kinabukasan, maagang dumating si Aling Remedios.
May susi siya ng bahay namin na nakatira sa isang typical na subdivision dito sa Cavite.
Tuwing Sabado ay pumupunta siya, may dalang mga grocery galing palengke.
At pagkapasok pa lang ay nagsisimula na siyang mag-utos at magpuna.
“Tess, tingnan mo itong ref niyo, ang gulo-gulo ng pagkakasalansan.”
“Si Charene noon, napakalinis mag-ayos ng gamit. Ang refrigerator niya parang display sa loob ng mall.”
Dati, kapag naririnig ko ito, nagngangalit ang bagang ko at kumukulo ang dugo ko.
O kaya naman ay magkukulong ako sa kuwarto para umiyak.
Pero ngayon, iba na. Ngumiti ako nang napakatamis.
“Talaga po? Nay, sa susunod po, pakiusapan niyo siyang turuan ako ha.”
Halos mabitawan ni Aling Remedios ang dala niyang mga dahon ng sibuyas.
“Ano… anong sabi mo?”
“Sabi ko po, patuturo ako kay Charene kung paano mag-ayos ng ref.”
Kinuha ko ang cellphone ko sa ibabaw ng lamesa.
Nakita ko ang pamumutla ni Paolo na kararating lang galing banyo, may hawak pang tuwalya.
“Paolo, tawagan mo nga si Charene ngayon. Imbitahin mo siya dito sa bahay.”
Nabitawan ni Paolo ang tuwalya niya.
“T-Tess, seryoso ka ba? Nakakaloka ‘yang naiisip mo!”
“Bakit? Hindi ba pamilya na ang turing niyo sa kanya? Gusto ko lang matuto mula sa the best.”
Pinindot ko ang dial button sa phone ni Paolo na naiwan niya naka-unlock sa mesa.
Nag-ring ang phone. Isang beses. Dalawang beses.
Sinagot ng isang babae.
Pero hindi ‘Hello’ ang sinabi niya.
Ang narinig ko sa kabilang linya ay ang eksaktong dahilan kung bakit hindi nakatulog si Paolo kagabi.
“Babe, nakuha ko na yung pera na pinadala mo. Salamat ha, bayad na yung upa ko sa condo.”
Tumigil ang ikot ng mundo ko.
Part 2: Ang Lihim na Condo at ang ‘Paboritong’ Ex
Loudspeaker ang phone. Rinig na rinig ni Aling Remedios at ni Paolo ang boses ni Charene.
Nanlamig ang buong katawan ko. ‘Babe’? ‘Pinadala mong pera’?
Tumingin ako kay Paolo. Mukha siyang nakakita ng multo.
Agad niyang inagaw ang cellphone niya at pinatay ang tawag, nanginginig ang mga kamay niya.
“Tess, let me explain. H-Hindi ‘yun totoo, nagkakamali ka lang ng dinig!” utal-utal niyang sabi.
Tumingin ako kay Aling Remedios. Nakayuko siya at nagkukunwaring abala sa pag-aayos ng repolyo.
Jusko. Alam niya. Kasabwat ang matanda.
Grabe, para akong binuhusan ng malamig na tubig mula ulo hanggang paa.
Apat na taon. Apat na taon akong nagpakatanga bilang asawa na nagbabayad ng amortisation ng bahay.
Habang ang asawa kong call center agent pala ay nagbabayad ng condo ng ex niya!
Imbes na magwala at umiyak tulad ng inaasahan nila, ngumiti ako.
Isang malamig at nakakakilabot na ngiti.
“Ah, tinutulungan mo pala si Charene sa expenses niya,” mahinahon kong sabi, walang bahid ng galit ang boses ko.
Nagkatinginan ang mag-ina. Halatang naguguluhan sila kung bakit hindi ako sumisigaw ng ‘Tulfo’.
“Oo, Tess,” mabilis na sabat ni Aling Remedios. “Kasi kawawa naman yung tao. Nawalan ng trabaho nung pandemic.”
“At bilang mabuting kaibigan itong si Paolo, nagmagandang-loob lang. ‘Wag kang masyadong malisyosa!”
Nakakaloka, tama ba ang dinig ko? Ako pa ang malisyosa ngayon?
Tumango-tango ako. “Napakabuti mo talaga, Paolo. At napakabuting ina niyo, Nay.”
“Kung ganun naman pala, bakit tinatago niyo pa sa akin? Pamilya tayo eh.”
“Simula ngayon, ako na mismo ang mag-aasikaso kay Charene para hindi na kayo nahihirapan.”
Namutla silang dalawa. Hindi nila alam kung nagiging sarkastiko ako o nabaliw na sa stress.
Kinuha ko ang bag ko at naglakad palabas ng pinto.
“Saan ka pupunta?!” tanong ni Paolo, halatang kinakabahan.
“Sa SM. Mamimili ako ng paboritong prutas ni Charene para pagbisita niya rito, may maihahain tayo.”
Umalis ako ng bahay nang walang lingon-lingon.
Pagkasakay ko sa tricycle palabas ng subdivision, doon na bumagsak ang mga luha ko.
Nanginginig ang mga kamay ko habang hawak ang strap ng bag ko.
Gigil na gigil ako. Niloko nila ako. Ginamit nila ang pera ko.
Pero hindi ako magpapa-victim. Hindi ako iiyak sa sulok at maghihintay ng awa.
Kung gusto nilang ipagmalaki si Charene, bibigyan ko sila ng pinakamalaking show ng buhay nila.
Part 3: Ang Pagsakay sa Agos at Ang Lihim na Ebidensya
Lumipas ang isang buwan na purong kaplastikan.
Sinimulan ko ang masterplan ko.
Una, tuwing sweldo ko bilang IT manager (na triple ng sahod ni Paolo), itinatago ko na sa ibang account.
Pangalawa, palihim kong kinuha ang phone ni Paolo isang madaling araw at sinend sa sarili ko lahat ng GCash receipts niya kay Charene.
Pati mga sweet messages at resibo ng hotel bookings nila sa Tagaytay.
Grabe. Habang ako nagpapakahirap sa overtime para may panghanda kami sa Noche Buena, sila pala ay nagre-relax sa Taal Vista.
Ikinuha ko rin ng kopya ang joint bank account namin.
Pangalan ko ang primary, pero ginagamit niya para mag-withdraw at ipambayad sa luho ni Charene.
Tahimik akong nag-ipon ng ebidensya. Nagpa-consult na rin ako sa kilalang family lawyer sa Makati.
Sa bahay, nagpanggap akong the best supportive wife.
“Nay, binilhan ko po ng bagong tupperware si Charene. Baka kailangan niya sa condo,” sabi ko isang beses habang nanonood kami ng TV.
Nabulunan sa iniinom na kape si Aling Remedios.
“Bakit mo binibilhan ‘yung tao? Ang weird mo talaga, Tess.”
“Kasi po, sabi niyo pamilya na siya,” sagot ko habang inosenteng naghihiwa ng mangga.
Napapansin kong unti-unting nawi-weirduhan at natatakot sa akin si Paolo.
Hindi na siya makatulog nang maayos. Laging nakabantay kung nasaan ako.
Naramdaman niya siguro na may mali sa sobrang bait ko.
Isang araw, nag-post si Charene sa Facebook niya ng bagong iPhone.
Caption niya: “Spoiled by my one and only ❤️”
Ni-like ko agad gamit ang real account ko.
Nag-comment pa ako: “Congrats, Charene! Ang ganda ng pili ni Paolo. Bagay sa’yo.”
Limang minuto lang, deleted ang post.
Siguradong nagkagulo sila sa private messages nila. Nakangiti ako habang nakatingin sa screen ko.
Pero ang pinakamalaking pasabog ko ay ni-reserba ko para sa 60th birthday ni Aling Remedios.
Isang malaking salu-salo sa bahay namin. Inimbitahan niya lahat ng mga tita, tito, at mga kapitbahay na Marites sa barangay.
Gusto niyang magmayabang. Gusto niyang ipakitang maayos ang pamilya niya.
Kaya naman, siniguro kong perfect ang catering.
Nagpadala pa ako ng invitation sa pinaka-espesyal na bisita.
Walang iba kundi si Charene.
Part 4: Ang Pasabog na Noche Buena sa Birthday ni Biyenan
Araw ng birthday party. Puno ang sala namin at umabot hanggang sa garahe ang mga bisita.
Amoy na amoy ang lechon, pansit malabon, at lumpiang shanghai.
Naka-karaoke na ang mga lasenggong tito ni Paolo sa labas.
Si Aling Remedios ay todo alahas, nakaupo sa gitna at nagyayabang sa mga kumare niya mula sa palengke.
“Naku, mabait talaga itong manugang kong si Tess. Kahit hindi kasing galing ng ex ni Paolo, masunurin naman,” pagmamayabang ng biyenan ko habang kumakain ng puto.
Tumatawa ang mga Marites. Ako naman ay nasa kusina, tahimik na naghahanda ng “dessert”.
Eksaktong alas-siyete ng gabi, dumating ang hinihintay ko.
Bumukas ang gate namin. Pumasok si Charene.
Nakasuot siya ng pulang dress, mukhang pupunta sa club at hindi sa simpleng birthday party sa Cavite.
Natahimik ang mga tao sa garahe. Kilala nila si Charene. Alam nilang ex ito ni Paolo.
Namutla si Paolo nang makita niya ito. Muntik niyang mabitawan ang hawak na bote ng Red Horse.
“Charene? Anong ginagawa mo rito?!” pabulong at nanginginig na tanong ni Paolo.
Lumapit si Aling Remedios, halatang nagpapanic. “Bakit ka nandito, ineng? Baka magalit si Tess!”
Saktong lumabas ako mula sa kusina, may bitbit na tray ng leche flan.
“Ako po ang nag-invite sa kanya, Nay,” nakangiti kong anunsyo.
Tumahimik ang buong sala. Kahit ang karaoke ay pinatay ng tito ni Paolo.
Lahat ng mata nakatingin sa akin.
“Tess, nababaliw ka na ba?” gigil na bulong ni Paolo, hinahawakan ako sa braso.
Inalis ko ang kamay niya nang mariin.
Lumapit ako kay Charene at binigyan siya ng plato. “Kain ka, Charene. Matagal-tagal ka na ring pinapakain ni Paolo gamit ang pera ko, kaya ituloy mo lang.”
Nagsinghap ang mga Marites. Ang ilan ay napatakip pa ng bibig.
“Anong ibig mong sabihin, Tess?!” sigaw ni Aling Remedios, namumula na sa galit at kaba.
Kinuha ko ang remote ng smart TV namin sa sala.
Imbes na YouTube para sa karaoke, pinindot ko ang screen mirroring mula sa phone ko.
Biglang lumabas sa 65-inch TV namin ang mga screenshots ng GCash transfers.
Limang libo. Sampung libo. Dalawampung libo.
Lahat galing sa joint account namin, naka-pangalan kay Charene.
Sumunod na lumabas ang mga pictures nila sa Tagaytay. Nakayakap. Naghahalikan.
“Ito po ang dahilan kung bakit paborito ni Nanay Remedios si Charene,” malakas kong sabi sa harap ng buong angkan nila.
“Kasi kasabwat po siya. Kinukunsinti niya ang anak niya na magloko at magnakaw sa asawa niya, para masustentuhan ang kabit.”
“Sinungaling ka! Walang ganyang ebidensya!” sigaw ni Charene na halos manginig na sa hiya.
“Nasa TV oh. Gusto mo ba i-zoom in ko pa yung resibo ng Victoria’s Secret lingerie na binili sa’yo ni Paolo last week? Na gamit ang credit card ko?”
Nagsimulang magbulungan ang mga tao. Ang mga kumare ni Aling Remedios ay unti-unting umaatras papalayo sa kanya, halatang nandidiri.
“Tess, tama na! Pinapahiya mo kami!” sigaw ni Paolo.
“Ako pa ang nagpapahiya? Kayo ang gumawa ng kalokohan, inilalabas ko lang ang katotohanan!”
Tinignan ko si Aling Remedios na ngayon ay nakahawak na sa dibdib niya, nagkukunwaring inaatake sa puso.
“At para po sa kaalaman ng lahat,” patuloy ko, walang emosyon. “Ngayong araw din, kinansela ko na ang lahat ng credit cards ni Paolo.”
“Inilipat ko na rin sa personal account ko ang lahat ng laman ng joint account namin, dahil lahat naman ng iyon ay galing sa sahod ko.”
Tumingin ako kay Charene na ngayon ay umiiyak na sa hiya.
“Sana makapagbayad pa si Paolo ng condo mo next month, Charene. Dahil simula bukas, wala na siyang asawang uutuin.”
Kinuha ko ang envelope mula sa bag ko at ibinato sa dibdib ni Paolo.
“Annulment papers. Napirmahan ko na. Iwan niyo na ang bahay ko bukas na bukas din.”
Tumalikod ako, kinuha ang susi ng kotse ko, at iniwan silang tulala, habang ang mga kapitbahay ay gigil na gigil sa chismis na nakuha nila.
Ang Buwelta ng Karma
Lumipas ang isang taon.
Hindi ko na sila nakita simula noong gabing iyon, pero rinig na rinig ko ang balita sa mga dating kapitbahay.
Walang naibayad si Paolo sa condo ni Charene, kaya tuluyan silang pinalayas.
Dahil wala na akong asawang sumasalo sa mga utang niya, iniwan din si Paolo ni Charene para sumama sa isang mayaman na foreigner.
Si Aling Remedios? Ayun, hindi na makalabas ng bahay sa sobrang hiya sa barangay.
Nabaon sila sa utang at napilitang magbenta ng mga kagamitan sa bahay.
Ako? Kasalukuyan akong nagbabakasyon sa Boracay, hawak ang paborito kong iced coffee, habang nag-e-enjoy sa peace of mind na binili ng sarili kong pera.
Minsan, ang pinakamagandang paghihiganti ay hindi ang pagsigaw at pagbasag ng pinggan.
Minsan, kailangan mo lang sumang-ayon sa kabaliwan nila, at hayaan silang sumira sa sarili nilang buhay.
